Uşak’ın su krizinde gerçek açıklandı: Maden hedef gösterildi, su verileri OSB’leri işaret etti

UŞAK - BHA

Geçtiğimiz yıl Uşak’ın yaşadığı su sorununun başlıca nedenlerinden biri olarak TÜPRAG tarafından işletilen Kışladağ Altın Madeni gösterilmiş; tartışma zaman zaman madenin Uşak kentinin tamamından daha fazla su tükettiği iddiasına kadar taşınmıştı. Ancak Uşak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından yayımlanan 2025 yılı Uşak Çevre Durum Raporu, kentin su kullanımına ilişkin çok daha farklı ve çok aktörlü bir tablo ortaya koydu. Rapor, Uşak’ın su kaynakları üzerindeki baskı açısından özellikle organize sanayi bölgelerinin yeraltı suyu kullanımına ve oluşturduğu atıksu miktarına dikkat çekti.

Bir yıl boyunca maden konuşuldu, OSB’lerin kullandığı su 6,5 milyon metreküpü aştı

Resmi verilere göre Uşak Organize Sanayi Bölgesi’nde endüstriyel su ihtiyacının tamamı yeraltı suyu kuyularından karşılanıyor. Uşak OSB’de yıl içerisinde toplam 3 milyon 220 bin 710 metreküp su kullanıldı. Uşak Deri (Karma) Organize Sanayi Bölgesi’nde ise kullanılan 3 milyon 365 bin 14 metreküp suyun tamamı yine yeraltı suyu kuyularından temin edildi. Böylece Uşak’taki iki büyük organize sanayi bölgesinin toplam su kullanımı bir yılda 6 milyon 585 bin 724 metreküpe ulaştı.

Bu rakam, geçtiğimiz yıl su tartışmalarında kamuoyunun neredeyse tek gündem maddesi haline getirilen Kışladağ Altın Madeni’nin 1,5 milyon metreküplük fiili su tüketiminin 4 katından fazlasına karşılık geliyor.

Atıksularda da OSB’lerin ağırlığı dikkat çekiyor

Rapora göre Uşak genelinde yıllık yaklaşık 15,2 milyon metreküp evsel atıksu, 16,2 milyon metreküp ise endüstriyel atıksu oluşuyor. Su tüketiminde öne çıkan organize sanayi bölgeleri, atıksuyun arıtılarak doğaya deşarjına ilişkin tabloda da önemli bir yer tutuyor. İki organize sanayi bölgesi, günlük toplam 22 bin metreküplük deşarj miktarıyla diğer endüstriyel faaliyet alanlarını açık ara geride bırakıyor.

Küçükler Barajı’nda en büyük pay tarımsal sulamanın

Geçtiğimiz yıl Uşak’taki su tartışmalarının merkezindeki bir başka başlık olan Küçükler Barajı’na ilişkin rakamlar da tartışmaya farklı bir boyut kazandırıyor.

Rapora göre Küçükler Barajı’ndan temin edilen suyun yüzde 50,44’ü tarımsal sulamada, yüzde 49,56’sı ise içme ve kullanma suyu amacıyla değerlendiriliyor. Böylece barajdaki su kullanımında en büyük payın tarımsal sulamaya ait olduğu görülüyor.

Bu tablo yalnızca Küçükler Barajı ile de sınırlı değil. Uşak genelindeki yeraltı suyu kaynaklarının toplam kullanımına bakıldığında suyun yüzde 42,46’sının tarımsal amaçlarla kullanıldığı görülüyor. İçme suyu amacıyla kullanılan bölümün payı ise yüzde 19,14 seviyesinde kalıyor.

Bu veriler, Uşak’ın su kaynakları üzerindeki baskının değerlendirilmesinde tarımsal kullanımın göz ardı edilemeyecek ölçüde belirleyici bir unsur olduğunu ortaya koyuyor.

Uşak’ta suyun yarısına yakını vatandaşa ulaşmadan kayboluyor

Uşak’ta yaşanan su sorununun nedenleri arasında şehir şebekesindeki yüksek kayıp-kaçak oranı da önemli bir yer tutuyor. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı da geçtiğimiz aylarda Uşak ziyareti sırasında yaptığı açıklamada, kuraklığın yanı sıra içme suyu şebekesindeki kayıp-kaçak oranlarının kritik seviyelere ulaştığına dikkat çekmişti.

Yumaklı, kentte bu oranın yüzde 40’ın üzerinde olduğunu, bazı dönemlerde yüzde 50 seviyelerine yaklaştığını belirterek barajlardan temin edilen suyun önemli bir bölümünün vatandaşa ulaşamadan şebekede kaybedildiğini ifade etmişti.

Uşak Milletvekili İsmail Güneş de 2025 yılında kentte yaklaşık 7,5 milyon metreküp suyun kayıp-kaçak nedeniyle kaybedildiğini kamuoyuyla paylaşmıştı.

Söz konusu veriler, Uşak’ın su yönetiminde yalnızca yeni kaynakların devreye alınmasının değil, mevcut şebekedeki kayıpların azaltılmasının da temel önceliklerden biri olduğunu ortaya koyuyor.