TÜRKİYE

Prof. Dr. Zakir Avşar: COP31’in Türkiye ve Dünya Açısından Kazanımları

Türk İnternet Medya Birliği (TİMBİR) Yüksek İstişare Kurulu Başkan Vekili, Akademisyen ve Haber7.com yazarı Prof. Dr. Zakir Avşar, “COP31’in Türkiye ve Dünya Açısından Kazanımları” başlıklı yazısında çeşitli değerlendirmelerde bulundu.

16 Kasım 2026 227 okunma 5 dk okuma
Prof. Dr. Zakir Avşar: COP31’in Türkiye ve Dünya Açısından Kazanımları

ANKARA - BHA

Türk İnternet Medya Birliği (TİMBİR) Yüksek İstişare Kurulu Başkan Vekili, Akademisyen ve Haber7.com yazarı Prof. Dr. Zakir Avşar, yazısında şu ifadelere yer verdi:

''Türkiye’nin ev sahipliği, organizasyon gücü ve kabiliyeti katılımcı her ülkenin ve liderinin takdirini kazandı. En üst düzeyde Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’a ve Bakan Murat Kurum’a ve emeği geçenlere teşekkürlerini belirttiler. Gurur verici.

Başından sonuna Dünya ve Türkiye olarak bu takdir ifadeleri, övgüler ve teşekkürler gerçekten çok önemli ama bunların dışında neler elde ettik, esas bunlara bakmamız gerek… yani kazanımlara odaklanmak lazım…

COP31 İklim Zirvesi uluslararası iklim diplomasisinin önemli buluşmalarından biri olmanın ötesinde küresel ölçekte ekonomik, siyasi ve çevresel dönüşümün geleceğine ilişkin yeni bir müzakere zemini ortaya koymakta.

İklim değişikliği günümüzde çevre politikalarının sınırlarını aşarak enerji güvenliğinden gıda arzına, ekonomik rekabetten uluslararası ticarete, toplumsal refahtan ulusal güvenliğe kadar geniş bir alanda belirleyici hale geldi.

Bu nedenle COP31 ülkelerin iklim değişikliği karşısındaki sorumluluklarını değerlendirdikleri bir toplantı olmanın ötesinde geleceğin ekonomik ve siyasi düzeninin hangi ilkeler üzerine inşa edileceğinin tartışıldığı stratejik bir platform niteliği taşımaktadır.

Türkiye açısından COP31'in en önemli kazanımı uluslararası karar alma süreçlerinde etkinliğini artırma ve küresel meselelerde yön belirleyici ülkeler arasında yer alma imkânıdır.

Antalya'nın dünyanın farklı coğrafyalarından devlet ve hükümet temsilcilerini, uluslararası kuruluşları, bilim insanlarını, finans çevrelerini ve özel sektör aktörlerini buluşturması Türkiye'nin çok taraflı diplomasi kapasitesini güçlendiriyor.

Bu ev sahipliği Türkiye'nin farklı siyasi ve ekonomik önceliklere sahip ülkeler arasında diyalog geliştirebilen, uzlaşma arayışlarına katkı sunabilen ve ortak çözümler üretebilen bir aktör olarak konumunu pekiştirmesi bakımından önemlidir.

Türkiye'nin Avustralya ile yürüttüğü eşgüdüme dayalı başkanlık modeli de uluslararası müzakerelerde iş birliği ve diplomatik sorumluluk paylaşımının değerini ortaya koymaktadır.

Zirvenin önemli kazanımlardan biri de yeşil dönüşüm sürecinin ekonomik kalkınma politikalarıyla daha güçlü biçimde bütünleştirilmesidir.

Dünya ekonomisinde düşük karbonlu üretim modelleri giderek yaygınlaşırken enerji verimliliği, temiz teknoloji, yenilenebilir enerji, sürdürülebilir ulaşım ve yeşil finansman ekonomik rekabet gücünün temel unsurları haline gelmekte.

Bu gelişmeler Türkiye'nin sanayi altyapısını modernleştirmesi, üretimde enerji maliyetlerini düşürmesi, teknolojik kapasitesini geliştirmesi ve uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü koruması bakımından önemli fırsatlar sunuyor.

Güneş ve rüzgâr enerjisi potansiyelinin etkin değerlendirilmesi, enerji depolama sistemlerinin geliştirilmesi, elektrik şebekelerinin güçlendirilmesi ve sanayide düşük emisyonlu üretim teknolojilerinin yaygınlaştırılması Türkiye'nin enerji ithalatına bağımlılığını azaltırken ekonomik dayanıklılığını da artırabilecektir.

Bu çerçevede COP31 Türkiye'nin iklim politikalarını enerji arz güvenliği ve kalkınma hedefleriyle birlikte ele alması için önemli bir fırsat.

Enerji dönüşümünün planlı, öngörülebilir ve teknolojik gelişmeleri esas alan bir anlayışla yürütülmesi, sanayinin rekabet gücünün korunması ve yeni istihdam alanlarının oluşturulması bakımından belirleyici olacak.

Yeşil sanayi yatırımları, batarya teknolojileri, elektrikli ulaşım, hidrojen ekonomisi ve karbon yönetimi gibi alanlarda geliştirilecek yerli üretim kapasitesi, Türkiye'nin geleceğin ekonomik değer zincirlerinde daha güçlü bir konum elde etmesine katkı sağlayabilir.

Bu süreçte adil geçiş yaklaşımının benimsenmesi ve ekonomik dönüşümün istihdam, bölgesel kalkınma ve toplumsal refah üzerindeki etkilerinin gözetilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Türkiye bakımından zirvenin bir diğer önemli kazanım alanı su ve gıda güvenliğidir.

İklim değişikliğinin Akdeniz havzasında sıcaklık artışını, kuraklık riskini ve yağış rejimlerindeki düzensizliği artırması, tarımsal üretim ve su kaynakları üzerinde ciddi baskılar oluşturmaktadır.

Bu gelişmeler tarımda modern sulama sistemlerinin yaygınlaştırılmasını, su kaynaklarının bilimsel veriler doğrultusunda yönetilmesini, kuraklığa dayanıklı tarımsal üretim modellerinin geliştirilmesini ve gıda tedarik zincirlerinin güçlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.

COP31'in tarım, su verimliliği, gıda güvenliği ve iklim değişikliğinin insan sağlığı üzerindeki etkilerine odaklanması Türkiye'nin kendi yapısal ihtiyaçlarını uluslararası gündeme taşıması açısından değerli bir imkândır.

Afet risklerinin azaltılması, şehirlerin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığının artırılması ve erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi de bu sürecin önemli sonuçları arasında yer almalıdır.

COP31'in dünya açısından en önemli kazanım potansiyeli ise iklim müzakerelerinde güven, hakkaniyet ve uygulama kapasitesinin güçlendirilmesidir.

İklim değişikliğinin etkileri ülkeler arasında eşit dağılmamaktadır. Tarihsel emisyonları yüksek olan sanayileşmiş ekonomiler ile iklim kaynaklı afetlerden daha fazla etkilenen ve ekonomik imkânları sınırlı gelişmekte olan ülkeler arasında önemli bir sorumluluk ve kapasite farklılığı bulunmaktadır.

Bu nedenle iklim politikalarının başarısı ülkelerden beklenen yükümlülüklerin tarihsel sorumluluklar, ekonomik imkânlar ve kalkınma ihtiyaçları dikkate alınarak belirlenmesine bağlıdır. Ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar ilkesi bu bakımdan uluslararası iklim rejiminin temel dayanaklarından biri olmayı sürdürmektedir.

İklim finansmanının geliştirilmesi de COP31'in küresel ölçekte somut sonuç üretmesi beklenen başlıca alanlardandır.

Gelişmekte olan ülkelerin temiz enerji yatırımlarını gerçekleştirebilmesi, iklim değişikliğinin etkilerine uyum sağlayabilmesi ve afetler karşısında direnç geliştirebilmesi için öngörülebilir, erişilebilir ve sürdürülebilir finansman mekanizmalarına ihtiyaç vardır.

Finansman kaynaklarının çeşitlendirilmesi, teknoloji transferinin kolaylaştırılması ve gelişmekte olan ülkelerin kurumsal kapasitelerinin desteklenmesi, iklim mücadelesinin küresel ölçekte daha dengeli yürütülmesini sağlayacaktır.

Bu yaklaşım iklim değişikliğiyle mücadeleyi gelişmiş ülkelerin belirlediği hedeflerden ibaret olmaktan çıkararak bütün ülkelerin imkânları ve ihtiyaçları doğrultusunda katılım sağlayabildiği daha kapsayıcı bir uluslararası iş birliği modeline dönüştürebilir.

Zirvenin bir diğer küresel kazanımı iklim politikaları ile teknoloji ve ekonomik güvenlik arasındaki ilişkinin daha güçlü biçimde ele alınması olacaktır.

Temiz enerji ekipmanları, kritik mineraller, batarya üretimi, hidrojen teknolojileri, karbon piyasaları ve yeşil finansman, geleceğin ekonomik rekabetinde belirleyici alanlar arasındadır.

Bu alanlarda uluslararası iş birliğinin geliştirilmesi teknolojik yeniliklerin yaygınlaşmasını ve temiz enerjiye erişimin kolaylaşmasını sağlayabilir. Bununla beraber yeşil dönüşümün yeni ekonomik bağımlılıklar ve ticari eşitsizlikler meydana getirmemesi için tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi, teknolojiye erişimde hakkaniyetin gözetilmesi ve gelişmekte olan ülkelerin üretim kapasitesinin desteklenmesi gerekmektedir.

COP31'in başarısı, iklim değişikliğiyle mücadeleyi çevresel bir zorunluluk olarak ele alırken ekonomik kalkınma, enerjiye erişim, istihdam ve toplumsal refah boyutlarını da dikkate alan dengeli bir yaklaşım geliştirebilmesine bağlıdır.

Bilimsel verilerin politika üretim süreçlerine etkin biçimde yansıtılması, ulusal taahhütlerin ölçülebilir hedeflere dönüştürülmesi ve alınan kararların uygulama mekanizmalarıyla desteklenmesi bu bakımdan temel önemdedir.

İklim diplomasisinin güvenilirliği açıklanan hedeflerin büyüklüğünden çok bu hedeflerin ne ölçüde gerçekleştirildiğiyle değerlendirilecektir.''

Kaynak: BHA

Paylaş X Facebook

Yorumlar 0

Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın.

Yorumlar moderasyondan sonra yayımlanır. Hakaret ve reklam içerenler onaylanmaz.

TÜRKİYE kategorisindeki diğer haberler

Sonraki haber yükleniyor…

Deneyiminizi iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Detaylar için Çerez Politikası.

Marka Flower Çiçekçi